Brigitte Bardot is op 28-12-2025 overleden, en haar ‘erfenis’ zorgt voor veel discussie. Sommigen schuiven haar controversiële uitspraken af op het feit dat ze te jong beroemd werd, of dat ze door extreemrechts zou zijn ‘geclaimd’.
De feiten: in 1992 trouwde Bardot met Bernard d’Ormale, een adviseur van het extreemrechtse Front National en ze is maar liefst vijf keer veroordeeld voor haatzaaiende en homofobe uitspraken. Volgens haar zou Frankrijk ‘worden overspoeld door schapenslachtende moslims’ en moslims zouden ‘geobsedeerd zijn door het doorsnijden van kelen’. In haar boek Un cri dans le silence (2003) verwees Bardot naar de lhbtiq+‑community als ‘watjes van het laagste soort, travestieten van allerlei slag en freakshows’. Dat was nog niet genoeg, ze stelde dat ook pedofielen vrij spel kregen door dat ‘morele verval’. In november 2021 werd ze veroordeeld tot een boete van 20.000 euro omdat ze de inwoners van Réunion had omschreven als ‘inboorlingen die hun wilde genen hebben behouden’.
In de publieke ‘zaak-Bardot’ speelt nostalgie een grote rol – veel mensen zien in Bardot nog steeds vooral de mooie, jonge stoeipoes. Haar niet verantwoordelijk houden voor haar uitspraken past in een achterhaald en seksistisch narratief: dat van het jonge, onschuldige meisje dat niet beter wist. Aantrekkelijkheid speelt daarin mee (in onze samenleving geven we aantrekkelijke mensen onbewust meer morele speelruimte dan anderen), maar ook gender: als een man dezelfde uitspraken had gedaan, was de publieke verontwaardiging waarschijnlijk veel groter geweest. Er wordt een bekend genderpatroon gevolgd, waarin mannen op hun gedrag worden beoordeeld en vrouwen op hun imago – een voortvloeisel uit het idee dat vrouwen hersenloze objecten zijn, dingen om naar te kijken en te bewonderen, en die op zijn hoogst nuttig zijn voor seks of het huishouden.
Laten we Bardot niet degraderen tot zo’n hersenloos object, maar zien voor wat ze was: een volwassen, zelfstandig denkend individu dat verantwoordelijk gehouden kan worden voor haar gedrag. Ieder mens bestaat uit een heel palet aan facetten, en er kunnen dus meerdere dingen tegelijk waar zijn. Ja, ze was in haar jonge jaren een getalenteerd actrice en zangeres, en ja, ze was in haar latere leven een conservatieve haatzaaier. Het één wist het ander niet uit.
Klebl, C. et al. (2021/2022) – Beauty Goes Down to the Core: Attractiveness Biases Moral Character Attributions
Bocian, K. et al. (2025) – Reevaluating the beautiful as moral stereotype
Y. Qi en J. Ying (2022) – Gender Biases in the Accuracy of Facial Judgments: Facial Attractiveness and Perceived Socioeconomic Status
Langlois, J. et al. (2000) – Maxims or Myths of Beauty? A Meta-Analytic and Theoretical Review